از دانش بومی تا نوآوری بوم‌شناختی: الگوهای طبیعت‌محور برای پایداری منابع طبیعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس.

10.22034/jpanr.2026.135465

چکیده

در عصر کنونی که جهان با بحران‌های زیست‌محیطی و ناپایداری منابع طبیعی مواجه است، بازگشت به خرد بومی و بهره‌گیری از الگوهای طبیعت‌محور، ضرورتی بنیادین در مسیر توسعه پایدار به شمار می‌آید. مقاله حاضر با رویکردی تحلیلی و ترویجی به بررسی پیوند میان دانش بومی و نوآوری بوم‌شناختی می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه تلفیق تجربه‌های بومی با دستاوردهای علمی جدید می‌تواند به خلق الگوهای نوین پایداری منجر شود. دانش بومی به عنوان نظامی پویا از شناخت، ارزش‌ها و مهارت‌های حاصل از تعامل تاریخی انسان با محیط زیست، ظرفیت بالایی برای ارائه‌ی راه‌حل‌های سازگار با اکوسیستم دارد. از سوی دیگر، نوآوری بوم‌شناختی با الهام از فرآیندها و چرخه‌های طبیعی، می‌کوشد فناوری‌ها و روش‌هایی طراحی کند که هم‌زمان بهره‌وری اقتصادی و سلامت زیست‌محیطی را تضمین نمایند. مطالعه حاضر بیانگر آن است که ادغام این دو حوزه می‌تواند به بازآفرینی الگوهای مدیریت منابع طبیعی، باززیستی اکوسیستم‌ها و ارتقای تاب‌آوری جوامع محلی بینجامد. در نهایت، پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران و نهادهای ترویجی، از دانش بومی به‌عنوان منبعی زنده برای نوآوری‌های طبیعت‌محور بهره گیرند و زمینه‌ی هم‌افزایی میان علم مدرن و خرد بومی را فراهم آورند.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار