کلاژن آبزیان؛ راهکاری عملی برای بهره‌وری بیشتر در منابع طبیعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 National Fish Processing Research Center, Inland Water Aquaculture Research Institute, Iranian Fisheries Science Research Institute, Agricultural Research Education and Extension Organization, Anzali, Iran

2 انستیتو تحقیقات بین المللی ماهیان خاویاری - موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور - سازمان تحقیقات آموزش وترویج کشاورزی - رشت - ایران

چکیده

کلاژن به عنوان ماده تشکیل دهنده بافت همبند که ژلاتین را هنگام حرارت فراهم می‌کند، توصیف می‌شود. کلاژن زیست فعال، زیست سازگار و زیست تخریب پذیر محسوب می‌گردد. کلاژن پروتئینی با ارزش تجاری بالا است. در حال حاضر کلاژن از گاو و خوک استحصال می‌گردد. کلاژن گاو به دلیل خطر انتقال بیماری و کلاژن خوک بر اساس دین اسلام حرام است. کلاژن از محصولات جانبی ماهی نیز به دست می‌آید. در ایران زائدات ماهی به اشکال مختلف دور ریز می‌شود یا به مصرف خوراک دام می‌رسد. اما برای تولید محصولات با ارزش افزوده مورد بهره برداری قرار نمی‌گیرند. پسماندهای زیستی برای بهبود اقتصاد، از طریق بازیافت نقش عمده‌ای را به نمایش می‌گذارند. هم اکنون در ایران حجم عظیمی از زائدات تولید می‌گردد. تجهیزات مورد نیاز برای تولید انبوه کلاژن نیز در کشور یافت می‌شود. بنابراین تاثیر تولید کلاژن در بخش اقتصادی و کاهش آلودگی محیط زیست قابل توجه است. کلاژن در صنایع دارویی، غذایی، آرایشی، دندانپزشکی، پزشکی و جوان سازی پوست به کار می‌رود. کلاژن طی سه مرحله آماده سازی پوست، پیش تیمار سازی و استخراج تولید می‌شود. آماده سازی شامل شستشوی پوست و تبدیل آن به قطعات کوچک است. برای پیش تیمار سازی از سود و بوتیل الکل استفاده می‌شود. کلاژن از پوست به روش‌های مختلفی از جمله اسیدی آنزیمی استخراج می‌گردد. روش اسیدی آنزیمی شامل کاربرد اسید استیک در مجاورت با آنزیم پپسین است. رسوب بعد از جدا سازی خشک شده و آسیاب می‌گرد.