نقش زنان روستایی در ارتقاء بهرهوری دامداریهای شیری خانوادگی در استان گیلان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی بخش تحقیقات اقتصادی، اجتماعی و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، سازمان تحقیقات،

2 بخش تحقیقات اقتصادی، اجتماعی و ترویج کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و

3 بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران

چکیده

دامداری‌های شیری خانوادگی در استان گیلان از ارکان اصلی نظام معیشتی روستایی و تأمین لبنیات محلی محسوب می‌شوند. این واحدها عمدتاً در مقیاس کوچک و با ترکیبی از نژادهای بومی و آمیخته هلشتاین فعالیت می‌کنند. با وجود نقش مهم در امنیت غذایی و اشتغال، بهره‌وری تولید شیر در این دامداری‌ها پایین‌تر از میانگین ملی است. بررسی میدانی حاکی از چالش‌های اصلی محدودیت کشت تولید علوفه، کمبود سرمایه در گردش، ضعف در تغذیه علمی دام، فقدان برنامه به‌نژادی منظم، و نبود نظام بازاریابی منسجم برای فروش شیر خام است. بخش زیادی از نیروی کار را زنان تشکیل می‌دهند که نقش مؤثری در شیردوشی، تغذیه دام و فرآوری سنتی لبنیات دارند اما کمتر مورد حمایت آموزشی و مالی قرار گرفته‌اند.

داده‌ها نشان داد که میانگین تولید روزانه شیر هر گاو بومی حدود ۵ تا ۷ کیلوگرم و در نژادهای دورگه حدود ۱۲ تا ۱۵ کیلوگرم است، در حالی‌که ظرفیت بالقوه با بهبود تغذیه، بهداشت و مدیریت می‌تواند تا دو برابر افزایش یابد. بهره‌گیری از جیره‌نویسی علمی، اصلاح نژاد تدریجی، استفاده از نهاده‌های محلی با ارزش غذایی بالا (مانند بقایای زراعی و علوفه های خودرو از جمله ارزن باتلاقی، چیگ واش، سیب زمینی ترشی و ...)، بهبود بهداشت و شرایط جایگاه دام، و توسعه تعاونی‌های لبنی روستایی از راهکارهای کلیدی ارتقای بهره‌وری به شمار می‌روند.

در مجموع، سیاست‌گذاری‌های حمایتی در زمینه تسهیل دسترسی دامداران به تسهیلات خرد، آموزش تغذیه و مدیریت دام، و ایجاد زنجیره‌های کوتاه بازاریابی شیر می‌تواند ضمن افزایش درآمد خانوارهای روستایی، به پایداری تولید لبنیات در گیلان کمک کند.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار