همپایی تکنولوژیک یا فناورانه در ارتقاء بهره وری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 محقق دفتر امور اقتصادی

2 استاد دانشگاه تهران

10.22034/jpanr.2026.370845.1004

چکیده

همپایی تکنولوژیک یا فناورانه در ارتقاء بهره‌وری» به بررسی مفهوم نوین همپایی فناورانه در بخش کشاورزی به عنوان راهکاری کلیدی برای توسعه پایدار و افزایش بهره‌وری می‌پردازد. این مفهوم فراتر از انتقال صرف فناوری، به هماهنگی فرآیندهای نوآوری با ظرفیت‌های زیست‌محیطی، فرهنگی و اجتماعی تأکید دارد و ضرورت توجه به ابعاد فلسفی، کاربردی و فرهنگی فناوری را برجسته می‌سازد. پژوهش بر اهمیت سه بُعد بهره‌وری منابع، فرآیندها و نهاده‌ها تمرکز دارد که به ترتیب به استفاده بهینه از منابع طبیعی و انسانی، بهبود هماهنگی فرآیندهای تولید و بهره‌وری تجهیزات و فناوری‌ها می‌پردازند. این مقاله همچنین نقش توسعه فناوری بومی، انطباق با شرایط اقلیمی و فرهنگی کشور و ایجاد تعامل میان فناوری، فرهنگ و جامعه را در تحقق امنیت غذایی و استمرار حیات کشاورزی تبیین می‌کند.

روش‌شناسی تحقیق کیفی و تلفیقی با استفاده از تحلیل محتوا و کدگذاری باز بوده است که ضمن بهره‌گیری از منابع علمی خارجی، از تجربیات چنددیسپلینی محققان نیز بهره‌مند شده است. پژوهش به چالش‌های کشورهای در حال توسعه مانند ضعف زیرساخت‌ها، کمبود سرمایه‌گذاری و محدودیت‌های نهادی اشاره کرده و راهکارهایی نظیر ارتقاء زیرساخت‌ها، آموزش، حمایت‌های نهادی و سیاست‌های توسعه‌ای را پیشنهاد می‌دهد. در نهایت، مقاله به دو مفهوم همگرایی و واگرایی در بهره‌وری کشاورزی پرداخته و اهمیت سیاست‌های هماهنگ، تقویت نهادها و به‌کارگیری فناوری‌های نوین برای کاهش شکاف‌های توسعه‌ای و افزایش بهره‌وری پایدار در بخش کشاورزی را تأکید می‌ورزد. این تحقیق نقش همپایی فناورانه را در هم‌سویی فناوری با مقتضیات بومی و ارتقاء بهره‌وری، به عنوان زیربنای توسعه کشاورزی مدرن، به‌طور علمی و کاربردی ارائه می‌دهد.