بهبود بهره‌وری آب آبیاری در کشاورزی دقیق هوشمند در مقایسه با روش های متداول در تولید برخی محصولات باغی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار تحقیقات اقتصاد کشاورزی، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

2 دانشیار موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

3 استادیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات کشاورزی، آموزش و منابع طبیعی استان یزد، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

4 استادیار بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات کشاورزی، آموزش و منابع طبیعی استان کرمان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

10.22034/jpanr.2026.371358.1009

چکیده

این پژوهش به بررسی بهبود بهره‌وری آب آبیاری در کشاورزی دقیق هوشمند در مقایسه با روش های متداول در تولید برخی محصولات باغی در شهرستان جیرفت و یزد در استان های جنوب کرمان و یزد در سال 1401 پرداخته است. به منظور تعیین سودآوری و تاثیر اقتصادی کشاورزی دقیق هوشمند بر بهره‌وری آب از شاخص‌های بهره‌وری فیزیکی و اقتصادی استفاده گردید. طبق نتایج، در شهرستان جیرفت، به دلیل افزایش عملکرد و کاهش مصرف آب در شرایط کشاورزی دقیق هوشمند در مقایسه با روش متداول منطقه در محصول باغی پرتقال بترتیب 2/23 و 2/16 درصد و در محصول باغی خرما بترتیب 9/2 و 27/2 درصد، اجرای کشاورزی هوشمند باعث بهبود بهره‌وری فیزیکی آب به‌ترتیب به اندازه 47/9 و 51/1 درصد در تولید پرتقال و خرما شد. به دلیل کاهش هزینه تولید و افزایش درآمد ناخالص محصول باغی پرتقال و خرما در شرایط کشاورزی دقیق هوشمند در مقایسه با روش متداول منطقه، اجرای کشاورزی هوشمند باعث افزایش سود به‌ترتیب 384 و 31/6 درصد و افزایش بهره‌وری اقتصادی آب بترتیب 473 و 180 درصد در تولید پرتقال و خرما شد. در شهرستان یزد، به دلیل افزایش عملکرد و کاهش مصرف آب در شرایط کشاورزی دقیق هوشمند در مقایسه با روش متداول منطقه در محصول باغی انار بترتیب 12/3 و 15/9 درصد و در محصول باغی پسته بترتیب 20 و 13/4 درصد، اجرای کشاورزی هوشمند باعث بهبود بهره‌وری فیزیکی آب به‌ترتیب به اندازه 220/4 و 145/4 درصد در تولید انار و پسته، افزایش سود و بهره‌وری اقتصادی آب در تولید انار و پسته گردید.