فناوری‌های دیجیتال؛ راهکاری عملی برای کاهش ضایعات و افزایش بهره‌وری در کشاورزی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

سازمان تات

10.22034/jpanr.2026.372883.1036

چکیده

کاهش ضایعات غذایی یکی از ارکان اهداف توسعه پایدار سازمان ملل است و بر نصف کردن ضایعات در خرده‌فروشی و مصرف تا سال ۲۰۳۰ تأکید دارد. بر اساس گزارش برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد، حدود ۱۹ درصد غذای عرضه‌شده در این مراحل به ضایعات تبدیل می‌شود که مستقیماً بهره‌وری کل زنجیره تأمین را کاهش می‌دهد. فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی، بلاک‌چین، بسته‌بندی هوشمند و اینترنت اشیاء، ظرفیت پیش‌بینی تقاضا، رهگیری زنجیره و افزایش عمر ماندگاری محصولات را ایجاد کرده‌اند. این مقاله بررسی می کند که نقش قانون و فناوری دیجیتال در کاهش ضایعات چیست؟. تجربه نشان می‌دهد که فناوری‌های نوین زمانی در کاهش ضایعات و افزایش بهره‌وری مؤثر هستند که: مسئولیت خطاهای احتمالی آنها به‌روشنی تعیین شده باشد، پیش از استفاده اثرات آنها سنجیده شود، و همه ذی‌نفعان در مدیریت داده‌ها نقش داشته باشند. لذا برای کاهش ضایعات با فناوری، به یک نظام هوشمند نیاز داریم که هم نظارت کند، هم به مصرف‌کننده یاد بدهد و هم جلوی مشکلات را بگیرد. بنابراین باید قوانین حمایتی برای فناوری‌های ردیابی وضع کنیم تا زنجیره تأمین شفاف شود و تولیدکننده در قبال ضایعات مسئول باشد. این کار، گامی به سمت استفاده دوباره از ضایعات و افزایش بهره‌وری است و می‌تواند مبنای اصلاح قوانین کشور قرار گیرد.