افزایش بهره‌وری فیزیکی و اقتصادی آب باغات پسته با اصلاح حوضچه‌های آبیاری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار پژوهشی، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

2 استادیار پژوهشی، بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج

3 استاد پژوهشی مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

10.22034/jpanr.2026.372487.1029

چکیده

با توجه به اینکه بیشترین آب مصرفی کشور در بخش کشاورزی است، لزوم افزایش بهره‌وری فیزیکی و اقتصادی آب در این بخش امری ضروری است. پسته یکی از محصولات مهم تولیدی کشور است که شهرت جهانی دارد. اگرچه درختان پسته نسبت به سایر درختان نیمه-گرمسیری به کم‌آبی و شوری حساس نیستند، لیکن مشاهده گردیده که در بعضی باغات پسته کشور، از آبیاری سنتی با مدیریت ضعیف و مصرف آب بالا برای آبیاری استفاده می‌شود. در بعضی از این باغات حوضچه یا نوار آبیاری احداث شده در پای درخت بزرگتر از حد مورد نیاز بوده که باعث افزایش تلفات آب شده است. در یک بررسی که بر روی 3 باغ پسته در استان فارس انجام شد، ابعاد حوضچه‌های آبیاری تا حد امکان و حداکثر به اندازه مساحت سایه‌انداز درخت کوچک شد. نتایج نشان داد با اصلاح ابعاد حوضچه‌های آبیاری، بطور متوسط 25 درصد در میزان آب آبیاری کاهش ایجاد شد و از 10570 مترمکعب در هکتار به 7830 مترمکعب در هکتار رسید. همچنین بهره-وری آب آبیاری 50 درصد افزایش یافت و از 10/0 به 15/0 کیلوگرم بر مترمکعب رسید. میزان عملکرد محصول و سود خالص به طور متوسط باغ 16 درصد افزایش یافت. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که با اصلاح ابعاد حوضچه‌های آبیاری درختان پسته، بدون کاهش در میزان محصول تولیدی، باعث کاهش قابل توجه در میزان آب آبیاری و درآمد باغ شده و به حفظ منابع آبی و کشاورزی پایدار در منطقه کمک خواهد کرد.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار